Czekając na katastrofę – recenzja spektaklu „Kurka wodna”

Przestrzeń sceniczna początkowo pusta (znajdują się na niej jedynie aktorzy) wraz z rozwojem akcji zapełniona zostaje prostymi przedmiotami (jak stół czy bryły podestów). Uwagę przykuwa od razu wielość ekranów, które umieszczone zarówno na scenie, jak i w przestrzeni zarezerwowanej dla publiczności, wskazują na multimedialną stronę przedstawienia. Od początku aż po koniec spektaklu obecna będzie także muzyka, która ma współgrać ze zmienną materią przedstawienia – ukazując uczucia bohaterów czy zmienność ich stanów świadomości. Jan Nowara zdaje się stawiać tym samym pytanie o tempo życia, obecność wielu zazębiających się rzeczywistości: multimedialnej, korporacyjnej czy wreszcie religijnej. Jednak czy rzeszowski spektakl rzeczywiście daje nam na nie odpowiedź czy ginie przytłoczony przez przesyt użytych środków wyrazu?

Dramaty Witkacego są niewątpliwie trudne do realizacji – balans pomiędzy komizmem a tragizmem ludzkiego doświadczenia zostaje niekiedy zaburzony na rzecz jednego z dwóch wymienionych elementów. W rzeszowskim przedstawieniu wyeksponowano groteskę, która u Witkacego poprzez deformację świata ma prowadzić do uczuć metafizycznych związanych z Tajemnicą Istnienia. Czy jednak w naszej rzeczywistości takie doświadczenie jest jeszcze możliwe? Nowara testując teorię Czystej Formy używa ekranów, które mają odnosić się do rzeczywistości postrzeganej jako symulakrum i być odniesieniem do kultury reprodukcji. Jednak reżyser idzie jeszcze dalej: rozwija różne wątki, co wprowadza pewien chaos i niespójność – Kurka wodna początkowo rysuje się jako dramat o niemożliwości stworzenia relacji międzyludzkich, później na ekranach pojawiają się strzępy programów telewizyjnych dotyczących kultury w dobie mass mediów, następnie odbywa się projekcja paradokumentalnego filmu o Illuminati, a na końcu wyeksponowany zostaje Witkacowski lęk związany z rewolucją, której uosobienie w spektaklu stanowi ISIS. Dodatkowo wielość efektów – projekcje zarówno te przypominające fraktale, jak i dopracowane filmy (scena egzekucji), pojawiająca się na scenie kamera, kierowana niekiedy w stronę publiczności, światło na widowni – zacierają właściwy sens przedstawienia. Przytłoczeni i zdezorientowani widzowie zostają zaatakowani wielością form użytych w Kurce wodnej, przez co żaden wątek nie zostaje właściwie pogłębiony przez reżysera, który wydaje się prześlizgiwać po powierzchni zawartych w dramacie sensów. „Nowatorskie” media oraz wprowadzenie aktualnej tematyki (wątki polityczne i społeczne) mogłoby być zabiegiem ciekawym, jednak brak wnikliwej analizy sprawia, że spektakl zamiast obalać stereotypy pogłębia je zarówno w materii samej formy przedstawienia (wykorzystanie technik ), jak i zawartych sensów. Wprowadzone wątki dotyczące Illuminati i ISIS, takie jak film o dominacji tajnej organizacji kontrolującej świat i wyznaczającej standardy dla korporacji, może stwarzać niejasności związane ze stanowiskiem reżysera, zaś projekcja odnosząca się do brutalnych egzekucji na chrześcijańskich zakładnikach, spłaszcza realny problem terroryzmu.

Gra aktorska oparta na przerysowaniu, ma eksponować groteskowość, jednak niekiedy wydaje się być nieco naiwna, co sprawia że tragizm bohaterów zanika – tak jak w przypadku sceny samobójstwa Edgara. Rozerotyzowana Lady (Dagny Cipora) oraz Hyrkania (Magdalena Kozikowska-Pieńko), zagubiony Edgar (Michał Chołka), rubaszny Ojciec (Piotr Napieraj) przechodzą od transowości, która staje się komiczna, po dosadne ukazywanie przeżyć egzystencjalnych. Cielesne wchodzenie w narkotyczne stany oraz przesadne przeżywanie tragedii nadaje specyficzny spowolniony rytm grze aktorów, nie przyczynia się do głębszego przeżywania. Czysta Forma nie zdaje w tym wypadku egzaminu – pozostają jednak pytania, które rzeczywiście mogą być ciekawym punktem wyjścia do rozmowy o współczesności.

źródło: http://teatr-rzeszow.pl/spektakle-all/kurka-wodna/
źródło: http://teatr-rzeszow.pl/spektakle-all/kurka-wodna/
źródło: http://teatr-rzeszow.pl/spektakle-all/kurka-wodna/
źródło: http://teatr-rzeszow.pl/spektakle-all/kurka-wodna/
Reklamy